بر اساس آخرین آمار سال ۲۰۲۲، پنج کشور اول واردکننده خرما عبارت از هند، مراکش، امارات، فرانسه و امریکاست. بسیاری از کشورهای جهان قادر به تولید خرما نیستند و به همین دلیل نیاز به واردات خرما دارند. برخی دیگر نیز به عنوان ری اکسپورتر عمل کرده و بعد از وارد کردن خرما اقدام به بسته‌بندی و فراوری آن نموده و مجددا آن را به دیگر کشورها صادر می‌کنند.
کشورهای تولید کننده خرما
پیش از معرفی کشورهای وارد کننده خرما بهتر است با کشورهای تولید کننده خرما در جهان آشنا شویم. براساس آمار فائو، در سال ۲۰۲۱ حدود ۹ میلیون تن خرما در جهان تولید شده است. کشور مصر بزرگترین تولیدکننده خرما در جهان (کد تعرفه 080410) با تولید ۷۵ / ۱ میلیون تن در هکتار بهترین عملکرد را داشته است. کشور عراق با حدود ۲۷۹ هزار هکتار بیشترین سطح زیر کشت خرما را داراست. ایران باحدود ۳۰ / ۱ میلیون تن سومین تولیدکننده خرما از حدود ۱۶۹ هزار هکتار سومین مقام در سطح زیر کشت و با حدود ۷۲ / ۷ تن در هرهکتار پنجمین مقام در عملکرد را در جهان دارد.
سایر کشورهایی که به طور حرفه ای به عنوان تولید کننده خرمای صادراتی شناخته می شوند، عبارتند از عربستان سعودی، امارات متحده عربی، پاکستان، الجزایر، یمن و اندونزی. این کشورها از جمله بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان خرما در جهان هستند و بخش قابل توجهی از خرمای مورد نیاز جهان را تأمین می کنند.
بزرگترین تولیدکننده خرما در جهان
آب و هوا و خاک ایران برای کشت و تولید خرما یکی از بهترین‌های جهان است و ایران را به یکی از بزرگترین تولیدکنندگان خرما در جهان تبدیل کرده است. در واقع ایران بعد از مصر بزرگترین تولیدکننده خرمای جهان است. با اینکه بیشترین سطح زیر کشت خرما در جهان متعلق به ایران است، به دلیل متوسط عملکرد تولید پایین، در مقام دوم تولید قرار گرفته است. ۱۵ استان کشورمان میزبان نخلستان‌های خرما هستند. از آن میان، پنج استان کرمان، خوزستان، سیستان و بلوچستان، بوشهر و هرمزگان دو سوم تولید خرمای ایران را برعهده دارند.
بزرگترین واردکننده خرمای جهان
بزرگترین واردکننده خرمای جهان در سال ۲۰۲۲ هند بود که حدود ۲۴۰ میلیون دلار واردات خرما داشته است. مراکش و امارات نیز بازارهای کلیدی هستند که ارزش واردات آنها در همان سال به ترتیب چیزی در حدود ۲۱۲ و ۱۵۴ میلیون دلار بوده است
در کل، واردات جهانی خرما در سالی که گذشت بالغ بر ۲ میلیارد دلار بوده که نسبت به سال ۲۰۱۸ به طور متوسط سالانه حدود ده درصد افزایش داشته و در نوع خود رشد خوبی محسوب می‌شود. با این حال، الگوی روند، نوسانات قابل توجهی را در طول دوره مورد مطالعه نشان می‌دهد.
در سال ۲۰۱۷ هند همچنان جایگاه نخست را در اختیار داشت. در آن سال هند حدود ۲۴۲ میلیون دلار خرما وارد کرد که تفاوت چندانی با آمار سال پیش ندارد. به علاوه پنج کشور اول واردکننده خرما طی سال‌های گذشته فقط با اندکی جا به جایی در جایگاه، همچنان ۵ مقام اول را حفظ کرده اند.
به طور کلی واردات جهانی خرما از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶ رشدی هفتاد و هفت و نیم درصدی داشته و در بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰ رشدی حدودا سیزده درصدی داشته. به عبارت دیگر از عدد ۱. ۶۴ میلیارد دلار به ۱. ۸۶ میلیارد دلار رسیده است.
از نظر حجم نیز هند با بیش از ۴۰۰ هزار تن بزرگترین واردکننده خرما در سال ۲۰۲۲ بوده است. امارات با حدود ۱۵۵ هزار تن در رتبه دوم و نیجر با واردات ۱۱۴ هزار تن در رتبه سوم قرار گرفتند.
در بازار واردات خرما هند برای سال‌های متوالی در صدر جدول واردکنندگان قرار داشته و در کل تغییر محسوسی در جایگاه اول تا سوم این محصول شاهد نیستیم. وارد کنندگان سنتی خرما در همه سال‌های اخیر همان هند، امارات و مراکش بودند. با توجه به تغییراتی که در بازار مشاهده می‌شود لزوم معرفی محصولاتی با بسته بندی‌های جذاب و کیفیت بالا برای قاره اروپا و امریکا بیشتر احساس می‌شود.
قیمت خرمای صادراتی
متوسط قیمت صادراتی هر تن خرما در جهان حدود ۱۳۲۰ دلار و در ایران ۴۸۰ دلار بوده است. البته می‌توان با سرمایه گذاری بر روی این محصول و کشت درست و بسته بندی و بازاریابی و توجه به عوامل تاثیرگذار بر صادرات این محصول، سهم آن از صادرات و قیمت صادراتی این محصول در ایران را افزایش داد.
شناخت بازار
1. انواع خرما:
- خرمای مضافتی: به دلیل بافت نرم و طعم شیرین خود شناخته شده است و اغلب به صورت تازه مصرف می‌شود و در بازارهای بین‌المللی بسیار محبوب است.
- خرمای پیارم: این خرماها نیمه خشک هستند و طعمی منحصر به فرد دارند و به عنوان یکی از لوکس‌ترین انواع خرما محسوب می‌شوند.
- خرمای سایر: این خرماها نیمه خشک هستند و به دلیل طعم غنی خود معمولاً در پخت و پز و شیرینی‌پزی استفاده می‌شوند.
2. تقاضای بازار:
- تقاضای جهانی برای خرما به دلیل فواید سلامتی و کاربردهای متنوع آن در آشپزی در حال افزایش است. بازارهای اروپا، آمریکای شمالی و آسیا به ویژه قوی هستند.
الزامات قانونی
1. رعایت تحریم‌ها:
- اطمینان حاصل کنید که کسب و کار شما با تحریم‌های بین‌المللی، به ویژه تحریم‌های اعمال شده توسط سازمان ملل، ایالات متحده و اتحادیه اروپا، مطابقت دارد. بررسی کنید که خرماهایی که وارد می‌کنید مشمول هیچ محدودیتی نباشند.
2. رویه‌های گمرکی:
- مجوزها و پروانه‌های لازم برای واردات خرما را دریافت کنید. این شامل اطمینان از داشتن مدارک صحیح برای همه محموله‌ها، مانند گواهی‌های مبدأ، گواهی‌های بهداشت گیاهی و فاکتورهای تجاری است.
3. تعرفه‌ها و عوارض:
- از عوارض وارداتی و تعرفه های گمرکی که برای خرما در کشور شما اعمال می‌شود آگاه باشید. این عوارض می‌توانند متفاوت باشند و باید در هزینه کلی واردات لحاظ شوند.
4. استانداردهای کیفیت:
- خرماهای وارداتی باید با استانداردهای کیفیت و ایمنی کشور شما مطابقت داشته باشند. این ممکن است شامل دریافت گواهی‌ها و انجام بازرسی‌ها برای اطمینان از عدم وجود آفات و بیماری‌ها در خرماها باشد.
مراحل عملی برای واردات خرما
1. انجام تحقیقات بازار:
- تقاضا برای انواع مختلف خرما در بازار هدف خود را درک کنید. خریداران بالقوه و ترجیحات آنها را شناسایی کنید تا استراتژی واردات خود را به طور مناسب تنظیم کنید.
2. یافتن تأمین‌کنندگان معتبر:
- ارتباطات خود را با تأمین‌کنندگان معتبر خرما در ایران برقرار کنید. در نمایشگاه‌های تجاری شرکت کنید، از پلتفرم‌های آنلاین استفاده کنید و با حرفه‌ای‌های صنعت شبکه‌سازی کنید تا شرکای قابل اعتماد پیدا کنید.
3. مذاکره در مورد شرایط:
- در مورد شرایطی مانند قیمت‌گذاری، روش‌های پرداخت، برنامه‌های تحویل و استانداردهای کیفیت با تأمین‌کنندگان خود بحث و توافق کنید. اطمینان حاصل کنید که همه توافقات در یک قرارداد مستند شده‌اند.
4. ترتیب لجستیک:
- لجستیک حمل و نقل خرما از ایران به کشور خود را برنامه‌ریزی کنید. این شامل انتخاب یک شرکت حمل و نقل معتبر، انتخاب روش مناسب حمل و نقل (هوایی یا دریایی) و اطمینان از بسته‌بندی مناسب برای حفظ کیفیت خرماها در طول حمل و نقل است.
5. مدیریت مدارک:
- اطمینان حاصل کنید که همه مدارک لازم، از جمله مجوزهای واردات، گواهی‌های مبدأ، گواهی‌های بهداشت گیاهی و فاکتورهای تجاری، به ترتیب هستند. مدارک صحیح برای ترخیص گمرکی روان بسیار مهم است.
6. کنترل کیفیت:
- اقدامات کنترل کیفیت را برای بازرسی خرماها پس از ورود اجرا کنید. این اطمینان می‌دهد که خرماها با استانداردهای توافق شده مطابقت دارند و برای فروش در بازار شما مناسب هستند.