در پاسخ به پرسش سود بازرگانی چیست باید گفت، یکی از هزینه های حقوق ورودی کالای وارداتی در گمرک است که دارای طبقاتی است و جدول طبقات آن، در بخشنامه کاهش سود بازرگانی مصوب هیئت وزیران، ارائه شده و محاسبه سود بازرگانی کالاها، باید، بر اساس جدول طبقات سود بازرگانی ارائه شده در بخشنامه، صورت گیرد. فرمول محاسبه سود بازرگانی، با در نظر گرفتن وزن، حجم یا تعداد کالا می باشد.

از آنجا که واردات و صادرات کالا، توسط تجار، اهمیت بسیاری در رشد اقتصادی کشور داشته، قانون گذار، قواعد ویژه ای را در خصوص امور مربوط به آن، در قانون مقررات واردات و صادرات، قانون امور گمرکی و قانون تعرفه گمرکی، پیش بینی کرده است. از جمله مهم ترین قوانین مربوط به واردات کالا، پرداخت حقوق ورودی می باشد. این حقوق، متشکل از حقوق یا عوارض گمرکی و سود بازرگانی است و در تعیین مالیات فرد وارد کننده، اثر گذار می باشد.

حقوق یا عوارض گمرکی، تعرفه ثابت و مشخصی داشته و 4 درصد ارزش کالای وارداتی بوده، اما، سود بازرگانی، نحوه محاسبه، طبقات و قواعد مخصوص به خود را دارد و از آنجا که نرخ مالیات واردات کالا و خدمات، بر ماخذ مجموع ارزش گمرکی کالا یا خدمات و حق ورودی آن، محاسبه و اخذ می شود، لازم است از نحوه محاسبه سود بازرگانی، اطلاع داشت تا بتوان، میزان مالیات خود را به درستی، محاسبه کرد.

سود بارزگانی

سود بازرگانی به‌معنای درآمدی است که یک شرکت از فروش محصولات و خدمات خود کسب می‌کند. این سود نشان‌دهنده تفاوت بین درآمد کلی حاصل از فروش و هزینه‌های عملیاتی شرکت است. بازرگانان در تلاشند تا با کاهش هزینه‌ها و افزایش فروش، سود خود را افزایش دهند. در این راستا، آن‌ها ممکن است استراتژی‌های مختلفی را اجرا کنند، به‌عنوان مثال با ارائه تخفیف‌های ویژه به مشتریان، بهبود کیفیت محصولات و خدمات، تحقیقات بیشتر درباره نیازها و تمایلات مشتریان و غیره. هدف اصلی آن‌ها در جهت تحقق سودمندی و رشد کسب‌وکار است.

گمرک از صاحبان کالا در قالب واحد پولی ریال برای سود بازرگانی خود مبلغی دریافت می‌کند. این مبلغ فقط از کالاهایی که به کشور وارد شده و برای استفاده داخلی اظهار شده‌اند و از گمرک ترخیص شده‌اند، دریافت می‌شود.

به‌طور کلی، سود بازرگانی هزینه‌ای است که در قوانین و مقررات مربوط به تجارت بین‌المللی طی تصویب نامه وزیران وضع شده است و برای مشخص کردن محاسبه سود بازرگانی از مسائل گوناگونی مانند سیاست‌های اقتصادی کشور و… مد نظر قرار گرفته است. بر اساس تعریف سود بازرگانی، این هزینه با هزینه‌هایی چون عوارض و تعرفه‌های گمرکی متفاوت است و تنها به محموله‌های تجاری وارداتی تعلق می‌گیرد.

نحوه محاسبه سود بازرگانی چیست؟

می‌توان با توجه به سیاست‌های اقتصادی دولت سود بازرگانی را به سه نحوه مختلف محاسبه کرد:

• بر اساس حجم کالا،
• وزن کالا،
• تعداد کالاهای وارداتی.

این نحوه‌ها ممکن است در محاسبه سود بازرگانی اثرات متفاوتی داشته باشند. علاوه بر این، برخی از کالاهای وارداتی با توجه به گروه تعرفه گمرکی و نحوه محاسبه سود بازرگانی، معاف از پرداخت سود بازرگانی می‌باشند.

نحوه محاسبه سود بازرگانی در ایران بیشتر بر اساس وزن کالا انجام می‌شود. به عبارت دیگر، سود بازرگانی بعضی از کالاها بر اساس وزن آن‌ها محاسبه می‌شود. اما یکی دیگر از روش‌های محاسبه سود بازرگانی بر اساس ارزش CIF و ارزش کالا است. با استفاده از این روش، سود بازرگانی با جمع ارزش خالص کالا، کرایه حمل و نقل محموله و هزینه‌های مربوط به ثبت سفارش کالا محاسبه می‌شود.

معافیت از پرداخت سود بازرگانی چیست؟

گاهی دولت برای برخی از کالاها سود بازرگانی را معادل عدد صفر تعیین می کند و برخی از کالاهای وارداتی را از پرداخت سود بازرگانی معاف می کند. این در حالی است که برای این کالاها باید حقوق گمرگی تعیین کرد و به معنای معاف از حقوق گمرگی نیست. همان طور که ذکر شد، حقوق گمرگی برای هر کالا به میزان 4 درصد و به شکل ثابت باقی می ماند. این کالاها از پرداخت سود بازرگانی معاف می شود اما باید حقوق گمرگی را پرداخت کنند.

موارد معافیت از پرداخت چیست؟

سود بازرگانی کالا برای دولت به مصدق یک درآمد است و مواردی که صاحبین کالا را از پرداخت سود بازرگانی صادرات و واردات معاف می کند، موجب کاهش درآمد دولت می شود. برای همین، دولت برای جبران آن یک سری امور اقتصادی و دارایی تنظیم کرده است. در واقع این درآمد برای دولت به عنوان یک منبع درآمد و برای همین ارگانی که موارد معاف پرداخت را تصمیم گیری می کند، وزرات اقتصاد کشور است.

چه کسانی از پرداخت سود بازرگانی معاف هستند؟

بر اساس تصمیم گیری دولت و وزارت اقتصاد، کلیه شرکت ها و موسسات نوآوری، دانش بنیان، تولید محصولات اشتغال زا و موسسات اختراع از پرداخت سود بازرگانی معاف می شوند.

موارد معافیت از سود بازرگانی چیست؟

دولت از تاجران سود بازرگانی کالاهای وارداتی دریافت می‌کند و این سود یکی از منابع درآمد دولت است. ممکن است تصمیمات مربوط به معافیت از پرداخت سود بازرگانی، براساس شرایط اقتصادی و درآمد دولت، متفاوت باشد. بنابراین برای معافیت از پرداخت سود بازرگانی، شرکت‌ها و موسسات باید دارای یکی از شرایط زیر باشند:

• شرکت‌ها و استارت‌آپ‌های ثبت اختراع: این شرکت‌ها و استارت‌آپ‌ها معاف از پرداخت سود بازرگانی کالاهای وارداتی هستند.
• استارت‌آپ‌ها و شرکت‌های نوآور و موسسات تولیدی محصولات اشتغال‌زا: این استارت آپ‌ها، شرکت‌ها و موسسات معاف از پرداخت سود بازرگانی کالاهای وارداتی هستند.
• موسسات فناوری اطلاعات و شرکت‌های دانش بنیان: این موسسات و شرکت‌ها نیز معاف از پرداخت سود بازرگانی کالاهای وارداتی هستند.

زمانی که کالاهای وارداتی توسط تاجران به کشور وارد می‌شوند، دولت به تجار اجازه می‌دهد که از پرداخت سود بازرگانی معاف شوند. دلیل این اقدام، حمایت از شرکت‌های دانش بنیان، نوآور و موسسات تولیدی است که نقش مهمی در تولید داخلی و ایجاد اشتغال دارند. علاوه بر این، در برخی موارد، برخی از موسسات و شرکت‌ها معاف از پرداخت سود بازرگانی می شوند. با این حال، این شرکت‌ها باید هزینه‌های گمرکی خود از جمله حقوق گمرکی و عوارض گمرکی را پرداخت کنند تا بتوانند کالاهای وارداتی خود را ترخیص کنند. هزینه‌های گمرکی شامل چهار درصد ارزش افزوده کالا می باشد.