دیماند گمرکی موضوعی است که اگر واردات کالا انجام میدهید حتما نام آن را شنیدهاید و احتمالا لازم است در مورد آن بیشتر بدانید. در این محتوا، به بررسی کامل مفهوم دیماند گمرکی، انواع آن شامل دیماند قطعی و تامینی، مراحل ثبت و پرداخت اینترنتی، نحوه ترخیص کالا در شرایط دیماند، تعرفههای مربوطه و تفاوت با تعرفه گمرکی پرداختهایم.
همچنین مزایا و معایب استفاده از دیماند گمرکی، نمونه فرمهای اخذ دیماند و نکات کاربردی برای کاهش هزینه و تسهیل روند ترخیص بررسی شدهاند تا بازرگانان دید جامع و کاربردی نسبت به این فرآیند داشته باشند.
دیماند گمرکی
دیماند گمرکی به حالتی گفته میشود که گمرک برای دریافت حقوق ورودی، عوارض یا مبالغ اضافی از واردکننده اقدام میکند، معمولا زمانی که اختلافی در ارزش کالا، انتخاب تعرفه یا مغایرت اسناد مشاهده شود. این مکانیسم به گمرک امکان میدهد پرداخت کامل هزینههای قانونی واردات را کنترل کند و میتواند به شکل قطعی یا تامینی اعمال شود.
تا زمانی که واردکننده دیماند گمرکی صادرشده را تسویه نکند، امکان ترخیص کالا وجود ندارد و او باید مبلغ مطالبهشده را پرداخت یا برای آن ضمانت ارائه دهد. این فرآیند اطمینان میدهد که ورود کالا به کشور بدون پرداخت حقوق قانونی انجام نمیگیرد و مسیر ترخیص با شفافیت دنبال شود.
فعالیتهای شبانهروزی گمرک در برابر پرداخت
در گمرک، دیماند به دو بخش اداری و غیراداری تقسیم میشود. خدماتی که توسط کارکنان انجام میشود، دیماند اداری است؛ ولی خدماتی که توسط پیمانکاران در گمرک انجام میشود را دیماند غیراداری میگویند. باید گفت که دیماند، فقط هزینهای نیست که توسط انبارهای عمومی گمرک دریافت شود؛ بلکه برای خدمات بندری هم به کار میرود. علت اصلی تعیین این هزینه پشتیبانی از تجارت بینالمللی میباشد.
از کدام گمرک ها دیماند کشتی دریافت نمیشود؟
قطعاً در بنادری که دیماند برای کشتیها دریافت نمیشود، به صورت شبانه روزی خدمات ارائه نمیدهند. این وضعیت تنها در تعدادی از اسکلهها صورت میگیرد که عبارتند از:
- اسکله فولاد شهید رجایی
- اسکله پتروشیمی بندر امام (ره)
- اسکلههای فولاد خوزستان
- اسکله عسلویه
- اسکله خارک
- اسکله نکاء
- اسکله کاوه
- اسکله قشم
در مواردی که شناورهای چوبی به اسکلههایی مثل بندر باهنر مرتبط هستند، یک انبار به عنوان ملاک برای دریافت دیماند مورد استفاده قرار میگیرد. البته امروزه انبارهای گمرک به صورت شبانه روزی فعالیت میکنند و در نتیجه هزینههای مربوط به دیماند برای ترخیص کالا از گمرک، بسیار ناچیز است.
تعرفه دیماند چقدر است؟
به طور کلی هزینههای دیماند به ازای هر یک ساعت ارائه خدمات گمرکی در ساعات 15 تا 19، 3.5 دلار و در ساعات 19 تا 7 صبح و همچنین روزهای تعطیل، 6 دلار برآورد شده است.
به طور خلاصه باید گفت:
- دیماند در ساعات 15 تا 19 >> برای هر ساعت 3.5 دلار
- دیماند در ساعات 19 تا 7 صبح >> برای هر ساعت 6 دلار
- دیماند در روزهای تعطیل >> برای هر ساعت 6 دلار

انواع دیماند در گمرک
دیماند گمرکی سه نوع اصلی دارد یکی دیماند قطعی، یکی دیماند موقت و دیگری دیماند تامینی. در دیماند قطعی، گمرک پس از بررسی اسناد و ارزش کالا، مبلغ نهایی حقوق ورودی و عوارض را مشخص میکند و واردکننده موظف به پرداخت آن است. این نوع دیماند گمرکی قابل تغییر نیست مگر واردکننده از طریق مراجع قانونی اعتراض خود را ثبت کند.
در دیماند تأمینی، گمرک بهطور موقت مبلغی را مطالبه میکند تا در صورت نیاز به بررسیهای بیشتر یا اختلاف در ارزشگذاری، تضمینی برای پرداخت احتمالی حقوق ورودی و سایر هزینهها داشته باشد.
همچنین نوعی دیماند موقت وجود دارد که مبلغ آن به شکل موقت تعیین میشود و پس از بررسی کامل اسناد، رقم نهایی قطعی اعلام میگردد. این مکانیسمها به گمرک کمک میکنند تا روند ترخیص کالاها با شفافیت و اطمینان بیشتری انجام شود.
مراحل ثبت دیماند گمرکی
ثبت دیماند گمرکی معمولاً در چند مرحله انجام میشود و هدف آن تعیین و مطالبه حقوق ورودی و عوارض کالا توسط گمرک است. ابتدا، پس از ورود کالا به گمرک، کارشناسان اسناد و مدارک شامل فاکتور، بارنامه و اظهارنامه را بررسی میکنند تا ارزش واقعی کالا و میزان حقوق ورودی مشخص شود. در صورت مشاهده مغایرت در ارزشگذاری یا نوع کالا، گمرک اقدام به محاسبه مجدد حقوق ورودی کرده و دیماند در گمرک ثبت میشود.
در مرحله بعد، پرونده واردکننده به کمیسیونهای تخصصی یا بخشهای مرتبط در گمرک ارجاع داده میشود تا رقم دقیق دیماند گمرکی مشخص گردد. این مبلغ ممکن است به صورت قطعی یا تامینی تعیین شود و نوع آن بر اساس اختلاف و شرایط پرونده مشخص میگردد.
نتیجه محاسبات به واردکننده ابلاغ میشود و او باید مبلغ تعیینشده را پرداخت کند یا در صورت عدم پذیرش، از طریق مراجع قانونی اعتراض خود را ثبت نماید. با انجام این مراحل، روند ثبت دیماند گمرکی کامل شده و وضعیت مالیات و عوارض کالا به شکل رسمی مشخص میگردد.
مراحل ترخیص کالا در دیماند گمرکی
روند ترخیص کالا در شرایط دیماند گمرکی از زمانی آغاز میشود که گمرک دیماند مربوط به پرونده واردکننده را صادر کند. در ابتدا، واردکننده باید مبلغ تعیینشده را از طریق پرداخت اینترنتی یا حضوری تسویه کند تا گمرک اجازه ادامه فرآیند ترخیص را بدهد. اگر دیماند در گمرک به شکل تأمینی باشد، واردکننده باید ضمانتنامه یا ودیعه ارائه دهد تا پرونده قابلیت پیگیری داشته باشد.
پس از تسویه، کارشناسان گمرک پرونده را بررسی نهایی میکنند و ارزش کالا، تعرفه و سایر حقوق ورودی را تأیید کرده و مجوز ترخیص صادر میکنند. در صورت نبود اختلاف یا مغایرت، گمرک دستور آزادسازی کالا را ثبت میکند.
واردکننده با ارائه اسناد پرداخت و مجوز ترخیص، کالا را از انبارداری گمرک خارج میکند. این فرآیند اطمینان میدهد که روند ترخیص کالا تحت شرایط دیماند گمرکی به شکل قانونی و شفاف انجام شود و کالا وارد چرخه توزیع داخلی گردد.
