تفاوت تخصیص ارز با تامین ارز در چند زمینه مختلف تعریف می‌شود. برای بیان دقیق این تفاوت‌ها ابتدا تعاریفی از این مفاهیم به شما ارائه خواهم کرد سپس به شما خواهم گفت که برای هر کدام از این فرآیندها چه ارگان‌هایی مسئول هستند.

تامین ارز چیست؟

برای توضیح تفاوت تخصیص ارز با تامین ارز ابتدا باید روش های تامین ارز توسط بانک مرکزی را بشناسید. این کار به دو صورت انجام می‌شود.

روش اول: تامین ارز به واردات کالاهای اساسی است. مانند تجهیزات پزشکی، کالاهای استراتژیک به نرخ بانکی، مواد اولیه صنایع و انواع داروها اختصاص می‌یابد.

روش دوم: با سامانه نیمایی، عرضه ارز به نرخ بانکی نیمایی برای سایر کالاها انجام می‌شود.

بد نیست بدانید واردکننده پس از دریافت کد سفارشی می‌تواند به بانک های عامل یا صرافی ها مراجعه کند. و ارز را با نرخ نیم بها خریداری کند.

تخصیص ارز چیست؟

یکی از اقدامات مهم دستگاه های دولتی تخصیص ارز است که با ارائه خدمات به بازرگانان و بازرگانان واردکننده محصولات به کشور، راه آسانی را برای انجام مراحل واردات کالا ایجاد می‌کند تا بازرگانان را به انجام معاملات بین المللی ترغیب کند.

در مجموع نهادهای ارزی دولتی با فراهم کردن بستر مناسب برای تجار داخلی در تلاش هستند تا واردات کالا به کشور را سریعتر و آسان تر کنند. بد نیست بدانید دولت با تخصیص ارز، هزینه و سرمایه اولیه واردات کالا را برای بازرگانان و سرمایه داران کاهش داده است تا بتوانند معاملات بین المللی را با سهولت بیشتری انجام دهند.

در واقع با توجه به نوسانات بازار، افزایش سریع قیمت ها و تورم، ریسک انجام معاملات بین المللی بین بازرگانان افزایش یافته و افراد کمتری به دنبال معاملاتی مانند واردات کالا و معاملات بین المللی هستند. زیرا در این مشاغل بزرگ به دلیل اینکه ارز قیمت بالایی دارد. تجار باید سرمایه زیادی برای خرید کالاهای وارداتی داشته باشند. به همین دلیل دولت می‌خواهد با تخصیص ارز تجار و بازرگانان را تشویق به انجام معاملات بین المللی کند.

تفاوت بین تامین ارز و تخصیص ارز چیست؟

اولین تفاوت این دو بر عهده تامین آن است، وزارتخانه ها مسئول تامین ارز و بانک مرکزی مسئول تخصیص ارز هستند.

برای تخصیص ارز و تامین ارز چه ارگان هایی مسئول هستند؟

وزارتخانه‌ها مسئولیت تخصیص ارز را بر عهده دارند، در حالی که تامین ارز وظیفه بانک مرکزی است. برای واردات کالا، نیاز است که واردکنندگان در سامانه جامع تجارت ثبت‌نام کرده و مجوز ثبت سفارش دریافت کنند. تفاوت تامین ارز با تخصیص ارز در این فرآیند به وضوح مشاهده می‌شود، زیرا هر دو مرحله نیازمند تاییدات و مجوزهای جداگانه هستند. وزارتخانه‌های مختلف مانند وزارت بهداشت برای کالاهای بهداشتی و جهاد کشاورزی برای محصولات کشاورزی، مجوزهای لازم را صادر می‌کنند. پس از اخذ این تاییدیه‌ها، مجوز ثبت سفارش کالا باید به تایید وزارت صنعت، معدن و تجارت برسد.

معرفی انواع ارز

برای دانستن تفاوت عرضه و تخصیص ارز، خوب است با انواع ارز آشنا شوید. برای افرادی که قصد واردات کالا به کشور را دارند، نام ارز آشنا و پرکاربرد است. در واقع پول رد و بدل شده برای واردات بین دو کشور باید قابل قبول باشد. در واقع ارز اصلی ترین وسیله مبادله کالا است.

دولت اقدام به صدور و توزیع ارز می‌کند و به طرق مختلف مانند تخصیص یا تامین ارز باعث گردش اقتصاد در سطح بین المللی می‌شود. به این ترتیب هر ابزاری مانند سکه، طلا و اسکناس نوعی ارز محسوب می‌شود.

ارز دولتی به طور مداوم نسبت به سایر ارزها در نوسان بوده است. زیرا یک ابزار پولی مهم برای مبادله کالا در سطح بین المللی است. ارز دولتی انواع مختلفی دارد مانند ارز آزاد و دولتی که مردم در ایران در تمامی مشاغل با آن سر و کار دارند.

با توجه به تحریم کشورهای خارجی، دولت باید هزینه های سرسام آور تامین ارز برای شهروندان را کاهش دهد. به طوری که دولت ارز دولتی را تخصیص و پرداخت کرده است و این نوع ارز رونق بیشتری در بازارهای بین المللی داد.

ارز آزاد و ارز دولتی چیست؟

در سال 1395 با توجه به افزایش قیمت دلار در بازار ارز، ارز دولتی رواج پیدا کرد. ارز دولتی، ارزی که توسط دولت در مرکز مبادلات ارزی به افراد می‌دهند. و دولت با در نظر گرفتن شرایط، ارز کمتر از قیمت بازار آزاد را به اشخاص حقیقی و حقوقی اختصاص می‌دهد. از جمله عواملی که باعث انبساط ارز دولتی نسبت به سایر ارزها شده است، برداشتن بار مالی از دوش دولت و کاهش قیمت آن نسبت به ارز آزاد است.

خوب است بدانید که دولت با ارز دولتی می‌تواند بر برخی کالاهای وارداتی که مورد نیاز مردم و مورد نظر دولت است نظارت بیشتری داشته باشد. و این ارز را برای برخی کالاها در شرایط خاص و محدودتر تخصیص دهد تا واردات این کالاها برای بازرگانان و تجار امکان پذیر باشد.

این نوع ارز را می‌توان به ارزهای دیگر تبدیل کرد. ارز آزاد نقطه مقابل ارز دولتی است و نرخ آن در بازار آزاد بر اساس تقاضای تعیین شده توسط بورس است و به دست مردم می‌رسد. ارز دولتی برای واردات همه کالاها تخصیص داده نمی‌شود و به همین دلیل محدود است. این ارز فقط به کالاهای اساسی مورد نیاز مردم اختصاص می‌یابد. از جمله این کالاها می‌توان به تجهیزات و اقلام پزشکی و دارو اشاره کرد.

تعریف ارز نیمایی و موارد استفاده آن

سامانه ارز نیما که در سال ۹۷ به عنوان اختصار نظام یکپارچه معاملات ارزی راه‌اندازی شد، به واردکنندگان و صادرکنندگان امکان می‌دهد تا در فضایی واحد، معاملات ارزی خود را انجام دهند. در ابتدا این سامانه برای ده گروه کالای اساسی طراحی شد، اما بعدها تنها به هفت دسته اصلی محدود شد. سایر کالاها که در اولویت‌های پایین‌تر قرار گرفتند، از ارز نیمایی برای واردات استفاده می‌کنند، که یکی از تفاوت‌های مهم در تفاوت تخصیص ارز با تامین ارز است.

برای استفاده از ارز نیمایی واردکنندگان ابتدا باید در سامانه تجارت درخواست تامین ارز خود را ثبت کنند. سپس صرافی‌ها و صادرکنندگان نرخ پیشنهادی خود را اعلام کرده و فرآیند خرید تکمیل می‌شود. به این روش، خرید با ارز نیمایی انجام می‌گردد. تفاوت تامین ارز با تخصیص ارز در اینجا نیز نمایان است، زیرا تخصیص ارز با تایید نهایی مجوزها مرتبط است.

ارز نیمایی قیمتی بالاتر از ارز دولتی دارد اما همچنان از نرخ ارز آزاد کمتر است. این ارز به واردات کالاهای خاصی مانند تجهیزات الکترونیکی، قطعات خودرو، ماشین‌آلات صنعتی، مواد شیمیایی، تجهیزات حمل‌ونقل، محصولات غذایی و دیگر کالاهای تعیین‌شده اختصاص دارد. مقایسه بین استفاده از ارز نیمایی و سایر انواع ارزها، فرق تخصیص ارز با تامین ارز را در مدیریت منابع ارزی کشور به‌خوبی نشان می‌دهد.