بندر امام خمینی یکی از بنادر مهم جنوب ایران و در استان خوزستان(شمال غرب خلیج فارس)واقع شده است. بندر امام خمینی که در گذشته با نام سربندر شناخته می شد، با مساحتی حدود 55000 هکتار و 36 برای نگهداری و ترخیص کالا، بزرگترین بندر تجاری ایران است و قبل از انقلاب این بندر به نام شاهپور معروف بوده است و هم اکنون ۳۸ اسکله فعال به طول ۷ کیلومتر دارد. این بندر قابلیت پذیرش حدود ۵۰ میلیون تن کالا را دارد و دارای ۵۲۰,۰۰۰ متر انبار مسقف است. بندر امام خمینی بهترین مسیر زمینی ممکن برای حمل و نقل کالا از آسیای میانه، ترکیه، عراق، قفقاز به کشورهای قسمت جنوبی آسیای میانه است.
عمده ترین کالاهای ترانزیت شده از این بندر مواد نفتی است. اما به طور کلی مواد سوختی، ترکیبات شیمیایی، کالاهای ساختمانی، لوازم خانگی و انواع پنبه در این بندر ترانزیت می شود.

ویژگی های گمرک بندر امام خمینی و ماهشهر

بندر ماهشهر، یکی از مهم‌ترین و پراهمیت‌ترین بنادر جنوبی ایران است که در استان هرمزگان واقع شده است. این بندر به عنوان یکی از ارتباطات دریایی ایران با جهان خارج، نقش مهمی را در تجارت و تبادلات اقتصادی داخلی و خارجی دارد. از این رو، گمرک بندر امام خمینی و ماهشهر به‌عنوان یک نقطه ورود و خروج کالا و سرویس‌های مختلف، اهمیت بسیاری دارد. در زیر به برخی از ویژگی‌های این گمرک اشاره می‌کنیم:

• موقعیت جغرافیایی: بندر ماهشهر به عنوان بخشی از مسیر تجاری بین المللی خلیج‌فارس، در موقعیتی استراتژیک قرار دارد که به واسطه آن، تجارت و تبادلات اقتصادی با کشورهای همسایه و دیگر کشورهای جهان تسهیل می‌یابد.
• زیربنای بندری: بندر ماهشهر دارای زیرساخت‌های مناسب و مدرنی برای پذیرش کشتی‌های باری و مسافرتی است. بنادر و شناورهای بارگیری و تخلیه در این  گمرک به طور مداوم به روزرسانی می‌شوند تا با نیازهای روزافزون تجارت جهانی سازگار باشند.
• امکانات و تسهیلات گمرکی: گمرک بندر ماهشهر به دلیل اهمیت ویژه‌ای که در تجارت بین‌المللی دارد، امکانات و تسهیلات گمرکی مناسبی را برای صادرات، واردات، ترانزیت و سایر فعالیت‌های تجاری ارائه می‌دهد. این شامل پایگاه داده‌های الکترونیکی، سیستم‌های اطلاعاتی پیشرفته، و فرآیندهای ساده‌تر و موثرتر برای انجام معاملات گمرکی می‌شود.
• نظارت و کنترل: گمرک بندر ماهشهر نظارت دقیقی بر ورود و خروج کالاها دارد تا اطمینان حاصل شود که همه محصولات با رعایت قوانین و مقررات مربوطه وارد و خارج می‌شوند. این نظارت شامل بررسی مدارک، ارزیابی ریسک، بازرسی‌های فیزیکی و سایر فعالیت‌های گمرکی است.
• همکاری بین‌المللی: گمرک بندر ماهشهر در پیشبرد تجارت بین‌المللی، با سایر کشورها و سازمان‌های بین‌المللی همکاری می‌کند. این همکاری شامل ارتباطات مستمر با سازمان‌های گمرکی دیگر، اعضای سازمان تجارت جهانی، و سایر ارگان‌های مرتبط است.

مراحل ترخیص کالا از بندر امام خمینی

فرآیند ترخیص کالا از گمرکات بنادر امام خمینی و ماهشهر همانند سایر گمرکات سراسر کشور مطابق با قوانین داخلی و بین المللی است. برای شروع فرآیند ترخیص، بررسی جامع مقررات صادرات و واردات در دو سطح بین المللی و داخلی انجام می شود. متعاقباً، رویه‌های گمرکی خاص و اسناد ضروری مورد نیاز برای ترخیص کالا در گمرکات این کشور را به صورت سیستماتیک شرح خواهیم داد:

مرحله اول: مرحله اول ترخیص کالا از گمرک بندر امام خمینی و ماهشهر شامل شرکت بازرگانی یا حمل کننده حمل و نقل است که به صاحب کالا اطلاع می دهد که کالا وارد انبار گمرک شده است. آنها فرم های لازم برای تخلیه، بارگیری، انبار و ترخیص را ارائه می دهند. مرحله دوم: برای ترخیص کالا، مدارک مختلف مورد نیاز از قبیل فاکتور، مجوز واردات، بارنامه، گواهی مبدأ و سایر اسناد مربوطه جمع آوری می شود. مرحله سوم: گمرک مدارک را بررسی و تاییدیه خروج کالا از انبار گمرک را صادر می کند. مرحله چهارم: قبل از بازیابی کالا از انبار، حقوق گمرکی و مالیات پرداخت می شود. سپس فرد با تایید پرداخت و مجوز برای جمع آوری کالا به انبار می رود. مرحله پنجم: متعاقباً مجوز تکمیل مراحل ترخیص و انتقال کالا به مقصد تعیین شده به انباردار گمرک ارائه می شود.

هزینه ترخیص کالا از گمرک امام خمینی

بسته به نوع کالا و کد تعرفه ای که برای آن تعریف شده است، هزینه ترخیص کالا از گمرک متفاوت است. اما طبق قوانینی که در سال 95 برای صادرات و واردات انواع کالا مقرر شد، حداقل تعرفه گمرکی برای کالا 5درصد تعیین شده است. در این میان برخی کالا ها مشمول معافیت گمرکی یا تعرفه ترجیحی هستند.